Najpiękniejsza moneta PRL

100 złotych 1966 Mieszko i Dąbrówka

Moneta o nominale 100 złotych 1966 z postaciami Mieszka i Dąbrówki na rewersie - w latach siedemdziesiątych w konkursie „Biuletynu Numizmatycznego” została uznana „Najpiękniejszą polską monetą”.

Jak doszło do jej powstania?

To okolicznościowa moneta, wprowadzona została do obiegu 22 lipca 1966 r. zarządzeniem z 29 stycznia 1966 r., wycofana z dniem denominacji 1 stycznia 1995 r., rozporządzeniem Narodowego Banku Polskiego z dnia 18 listopada 1994 r. Wydana została z okazji Tysiąclecia Chrztu Polski, a tym samym Tysiąclecia istnienia Państwa Polskiego, stąd symboliczny relief z postaciami jej założycieli.

Awers: w centralnym punkcie umieszczono godło – orła bez korony, pod łapą znak mennicy warszawskiej, dookoła napis „POLSKA RZECZPOSPOLITA LUDOWA 1966”, całość otoczona herbami 17 województw, zgodnie z ówczesnym podziałem administracyjnym kraju.

Rewers: postacie Mieszka i Dąbrówki, książę podtrzymuje lewą ręką tarczę z orłem piastowskim, a w prawej ręce ma miecz, poniżej napis „MIESZKO I DĄBRÓWKA”, pod nim
„J. GOSŁAWSKI”, na dole „ZŁ 100 ZŁ”, a dookoła „TYSIĄCLECIE PAŃSTWA POLSKIEGO”.

Plany wypuszczenia numizmatu okolicznościowego z okazji tysiąclecia państwowości polskiej pojawiły się w latach 50-tych ubiegłego wieku. Na zlecenie NBP Zarząd Główny Związku Polskich Artystów Plastyków ogłosił w 1957 r. konkurs na projekt srebrnej monety o nominale 10 zł. Zwyciężył pomysł Józefa Gosławskiego – polskiego rzeźbiarza i medaliera, projektanta m.in. 5 zł z rybakiem i 10 zł z Kopernikiem.

Minister finansów nie zaakceptował planów NBP. Bank przygotował kilka innych projektów. Urzędowa przepychanka trwała kilka lat. Problemem okazały się trudności
z dostępem do srebra, dopiero decyzja premiera Józefa Cyrankiewicza sprawiła,
że można było sięgnąć po zapasy NBP. Zmieniono nominał na 100 zł.

Monetę wybito w Mennicy Państwowej w srebrze próby 900, stemplem zwykłym
na krążku o średnicy 35 mm, masie 20 gramów, z rantem gładkim, w nakładzie 198 000 sztuk. „Mieszko i Dąbrówka” była pierwszą srebrną monetą w powojennej Polsce i jednocześnie jedną z droższych monet w okresie PRL. Aby móc wejść w jej posiadanie należało w Narodowym Banku Polskim przedstawić talon poświadczający sprzedanie Centrali Handlowej „Jubiler” srebrnych przedmiotów zawierających 50 g czystego kruszcu oraz zapłacić 100 złotych.

Do dziś moneta cieszy się dużą popularnością wśród kolekcjonerów. Kunsztowny relief awersu i rewersu nie pozwalają przejść obok niej obojętnie. Zwraca uwagę i zachęca do pochylenia się i spokojnego, dokładnego jej obejrzenia. Bez wątpienia jest perłą wśród monet okresu PRL.